Wątek: Serbski Kustendorf, czyli pomysł na własną XIX-wieczną wioskę

Każdy szuka na świecie miejsca w którym czułby się dobrze, po prostu u siebie. Decydując się na zamieszkanie w danym miejscu czy to w celu studiowania, czy kupna mieszkania wybieramy dla nas najbardziej odpowiednią z możliwych opcji. A czy przyszło wam kiedyś do głowy zbudować swoje własne miasto? Emir Kusturica, znany serbski reżyser, wiedział dokładnie jak wyglądać ma jego wymarzone miasto, a raczej wioska. Nie zamierzał poprzestać wyłącznie na bujaniu w obłokach. Taki był początek projektu, który Kusturica ochrzcił mianem Kustendorfu (Wioski Kusturicy).


Widok na Mokrą Gorę (źródło: turizamzavasinas.com)

Drewniana Wioska (Drvengrad), tak nazywają ją miejscowi, położona jest w zachodniej Serbii w odległości ok. 250 km od Belgradu. Jest to obszar parku przyrodniczego „Šargan - Mokra Gora”. To tutaj Kusturica postanowił umieścić akcję swojego filmu „Życie jest cudem” (2004). Opisuje on perypetie bohatera, który podczas wojny na Bałkanach w 1992 r. zostaje opuszczony przez rodzinę i poświęca się pracy przy budowie linii kolejowej łączącej górskie tereny pogranicza Bośni i Serbii. Na potrzeby tego filmu Kusturica postanowił wybudować wioskę. Umiejscowił ją na wzgórzu Mećavnik znajdującym się w miejscowości Mokra Gora. Linia wąskotorówki istnieje tam naprawdę. Dawniej stanowiła ona część kolei, otwartej w 1925 r., łączącej Belgrad z Sarajewem, a dalej z Dubrownikiem. Połączenie to zostało zamknięte w latach 70. XX w. W 1999 r. serbskie władze postanowiły odremontować odcinek tzw. Ósemki Szargańskiej, będącej częścią trasy, w celach turystycznych. Kusturica wspierał projekt finansowo. Po kilku latach wąskotorówka (szerokość torów to 76 cm!) ruszyła. Potocznie jej trasa nazywana jest Ósemką Szargańską (serb. Šarganska osmica) ponieważ z góry tak włąśnie wygląda jej kształt. Przejazdy odbywają się na linii Mokra Góra - Šargan Vitasi. Długość torów wynosi 15,5 km. Na trasie przemierza się 22 tunele (najdłuższy mierzy 1,5 km) oraz 5 mostów. Podróż w jedną stronę trwa ok. 40 min.W 2010 roku otwarty został dalszy odcinek do Wiszegradu.

Ósemka Szargańska (źródło: wikipedia.org)

Jeśli chodzi o samą wioskę Küstendorfu to stanowi ona wkład Kusturicy w zachowanie dziedzictwa drewnianej architektury regionu. Za jej stworzenie otrzymał w 2005 r. prestiżową nagrodę w dziedzinie architektury. Wstęp do tego niesamowitego żywego skansenu kosztuje około 2 euro. Przekraczając bramę wejściową możemy cofnąć się w czasie do XIX w. i poczuć atmosferę życia w dawnej bałkańskiej wiosce. Znajduje się tam muzeum poświęcone kinu a przez cały rok odbywają się różne konferencje. Zimą działa stacja narciarska. Co roku w połowie stycznia ma tam miejsce międzynarodowy festiwal filmu i muzyki. Czasami kręcone są tam produkcje krótkometrażowe. Nazwy ulic to nazwiska ważnych dla Kusturicy postaci. Znaleźli tam swoje miejsce reżyserowie Jim Jarmusch, Federico Fellini, jak również piłkarz Diego Maradona. W wiosce zobaczymy około trzydzieści tradycyjnych drewnianych domków, które zostały odnalezione na terenie Serbii, rozmontowane i przewiezione do Kustendorfu. Domki służą dziś jako miejsca na sklepy, cukiernie, restauracje, hotele, jest tam również biblioteka, kino, basen i przedszkole. W centralnej części wiski znajduje się główny plac z cerkwią. Drogi wyłożone są drewnianymi belkami.

Widok na Kustendorf (źródło: kustendorf-filmandmusicfestival.org)

Dla Emira Kusturicy Kustendorf to miejsce ucieczki od zgiełku wielkiego świata. To taki wehikuł czasu, który pozwala zapomnieć o nieustajacej gonitwie w której co dzień wszyscy uczestniczymy. Piękne górzyste krajobrazy dają chwilę aby odetchnąć pełną piersią i cieszyć oczy malowniczymi widokami. Wizyta w bajkowej wiosce Kusturicy pozwala nam poczuć się jakby w innej czasoprzestrzeni, gdzie codzienne troski znajdują się dosłownie „hen daleko, za górami, za lasami”…