Help - Search - Member List - Calendar
Full Version: Szwedzkie Tradycje
Travelforum - porozmawiajmy o podróżach > Europa > Skandynawia > Szwecja
Natasza
Zwyczajem od wieków kultywowanym w Szwecji w okresie świąt wielkanocnych są wizyty składane w domach przez małe "czarownice".

Liczą one sobie od 5 do 11 lat, noszą chustki na głowach, długie suknie, a na buziach mają wymalowane piegi. "Czarownice" grzecznie stukają do drzwi. Gdy się im otworzy recytują chóralnie - Glad Pask! (wym. glad posk) czyli - Wesołej Wielkanocy ! Trzeba odpowiedzieć tym samym, a do podsuniętego koszyka wrzucić słodycze lub drobne pieniądze. Zostaną one zamienione na gumę do żucia albo ulubione anyżkowe cukierki.

Wizyty te to pozostałość ludowych wierzeń, według których w Wielki Czwartek czarownice zlatywały się na miotłach na tutejszą Łysą Górę, by spotkać diabła. Dlatego palono wówczas wieczorami ogniska, a nawet strzelano z armat, by je odstraszyć. Ta praktyka przetrwała szczególnie w zachodniej części kraju, gdzie nadal w Wielkanoc pali się ognie i rzuca petardy.

Różne terminy, w jakich każdego roku przypada Wielkanoc, wielkość kraju, jego klimatyczne zróżnicowanie powodują, że trudno właściwie powiedzieć, jak się obchodzi te święta w Szwecji. Gdy np. na południu bywa już ciepło i zielono na północnym wschodzie leży jeszcze śnieg. W środkowej Szwecji grabi się ogródki przydomowe, a na północy kursują wyciągi narciarskie.

Wspólne pozostają jednak obyczaje kulinarne. W Wielki Piątek, który jest w Szwecji najważniejszym dniem okresu Wielkanocy, dniem wolnym od pracy, je się głównie potrawy z łososia. To wspomnienie z czasów przed reformacją, która zniosła przed 500 laty, obowiązek postu. Wcześniejsze sześciotygodniowe ścisłe poszczenie tak widać zapadło Szwedom w pamięć, że mimo stuleci pozostali wierni rybnej diecie. Dawniej składały się na nią solone i suszone sztokfisze, śledzie i najwyżej suszone łososiowe grzbiety.

Dzisiaj na wielkanocnych stołach coraz częściej pojawia się w Szwecji pieczona jagnięcina - obyczaj importowany w ostatnich dziesięcioleciach z południa kontynentu.

Podobnie jak cała Europa również Szwecja zajada się w czasie Wielkanocy jajami. Na południu kraju w wielu miejscach przetrwał zwyczaj barwienia jajek. Nie znają go na północy, bo tam, gdy wielkanocne święta przypadały wcześniej, gdy kury jeszcze się nie niosły, świeże jajka pojawiały się dopiero koło Zielonych Świątek.

Wielkanocne szwedzkie stoły upiększają pęki brzozowych gałązek ozdobione barwionym na różne kolory pierzem. Kupowane na targach, w kwiaciarniach, sklepach spożywczych i w centrach handlowych, wstawione do wody puszczają na Wielkanoc pierwsze zielone listki. Jest to stary obyczaj, mający w sobie element ludowej magii: zachęcano w ten sposób wiosnę do wcześniejszego przybycia.

Pęki brzozowych gałązek były też dawniej wielkanocnymi rózgami. Pan domu i głowa rodziny rankiem w Wielki Piątek chłostał nimi domowników, by pamiętali o biczowaniu Chrystusa.

Obecnie rózgi z piórkami są tylko ozdobą, a wielkanocne święta, jak pokazują badania, w odczuciu większości Szwedów stają się dniami wolnymi od pracy, nie kojarzonymi z religijnym przesłaniem. Są ponadto sygnałem, że nadchodzi największe szwedzkie święto jakim jest tzw. Midsomar, wypadający 24 czerwca dzień św. Jana, początek lata!


Natasza
"Humaniści" wyrzucili Biblię ze szwedzkich hoteli
Dotychczas w każdym pokoju hotelowym w Szwecji w standardowym wyposażeniu była Biblia. Nikogo to nie dziwiło i nie szokowało - do czasu. Kiedy do sieci hoteli Scandic wpłynął protest od gościa hotelowego niemal natychmiast zaczęto usuwać Biblie z pokoi.

Skargę złożył Stefan Jansson członek organizacji "Humaniści", w której podkreślał, że hotel nie jest miejscem odpowiednim do tego aby narzucać cokolwiek, a szczególnie przekonania religijne. Nie jest to jednak początek tej historii, bowiem sprawa Biblii w pokojach sieci Scandic poruszona była już w ubiegłym roku. W związku ze skargą przyspieszono sprawę i z pokoi w 130 hotelach zniknęły Biblie. Jak się okazało nie zniknęły one z hoteli bowiem każdy kto chce poczytać Pismo Święte może je wypożyczyć z recepcji, można tam również dostać muzułmański Koran. Obsługa przyznaje, że jest to znacznie lepsze rozwiązanie, ponieważ z ksiąg będą teraz korzystać tylko ci, którzy sobie tego życzą.

Organizacja "Humaniści", która mocno opowiada się za sekularyzacją społeczeństwa szwedzkiego zyskała już przeniesienie ceremonii rozpoczęcia roku szkolnego z kaplic do sal gimnastycznych. Jej członkowie aranżują świeckie pogrzeby oraz ceremonię przyjęcia dziecka na świat.
This is a "lo-fi" version of our main content. To view the full version with more information, formatting and images, please click here.
Invision Power Board © 2001-2010 Invision Power Services, Inc.