Poglądowa Mapa:
Państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu landów (krajów związkowych). Graniczy od zachodu ze Szwajcarią (164 km) i Liechtensteinem (35 km), Włochami (430 km) i Słowenią (330 km) od południa, Węgrami (366 km) i Słowacją (91 km) od wschodu i Niemcami (784 km) oraz Czechami (632 km) od północy. Łączna długość granic lądowych wynosi 2562 km. Nie ma dostępu do morza. Stolica Austrii znajduje się na wschodzie kraju w Wiedniu.
Język urzędowy - niemiecki
Stolica - Wiedeń
Ustrój polityczny - Republika federalna
Głowa państwa -prezydent
Szef rządu - kanclerz
Powierzchnia całkowita - 83 858 km²
Wody śródlądowe - 1,3%
Liczba ludności (2005)- 8 184 691
Gęstość zaludnienia - 97 mieszk./km²
Jednostka monetarna - euro (EUR, €)
Hymn państwowy - Land der Berge, Land am Strome (Kraju gór, kraju rzek)
Kod samochodowy - A
Kod telefoniczny +43
GEOGRAFIA
Najwyższy punkt - Grossglockner 3797 m
Najniższy punkt - Neusiedler See 115 m
Najdłuższa rzeka - Dunaj
Największe jezioro - Jezioro Bodeńskie
Największe podziemne jezioro - Seegrotte
POLITYKA
Austria posiada 10 głosów w Radzie Unii Europejskiej i 18 miejsc w Parlamencie Europejskim. W Komisji Europejskiej reprezentował ją od 1995 do 2004 Franz Fischler (wcześniej minister rolnictwa Austrii), od 2004 Benita Ferrero-Waldner (wcześniej minister spraw zagranicznych Austrii). Premierem rządu jest od 2000 Wolfgang Schüssel, przewodzący koalicji konserwatystów i narodowców. Funkcję prezydenta sprawuje od 8 lipca 2004 Heinz Fischer.
KRAJE ZWIĄZKOWE AUSTRII
Austria składa się z następujących krajów związkowych (Bundesland)
Burgenland stolica: Eisenstadt
Dolna Austria (niem. Niederösterreich) stolica: St.Pölten
Górna Austria (niem. Oberösterreich) stolica: Linz
Karyntia (niem.Kärnten) stolica: Klagenfurt
Salzburg stolica: Salzburg
Styria (niem. Steiermark) stolica: Graz
Tyrol (niem. Tirol) stolica: Innsbruck
Vorarlberg stolica: Bregenz
Wiedeń (niem. Wien) stolica: Wien
TURYSTYKA
NA GRANICY
Jadąc do Austrii nie potrzebujemy wiz. Wystarczy ważny paszport lub dowód osobisty (Austria należy do UE). Jeśli wybieramy się samochodem, pamiętajmy o podstawowym zestawie dokumentów ze świadectwem OC i zieloną kartą. Zaopatrzmy się także w naklejkę PL.
Jeśli zabieramy zwierzęta, będziemy musieli okazać aktualne zaświadczenie o szczepieniu na wściekliznę. Musi być ono przetłumaczone na język niemiecki.
NA DROGACH
W Austrii obowiązuje opłata autostradowa. Trzeba nabyć winietkę, która ważna jest przez określoną ilość czasu. Może to być 10 dni, 2 miesiące lub rok. Za brak winietki policja wypisuje wysokie mandaty.
Samochód musi być w dobrym stanie technicznym. Trzeba pamiętać o przestrzeganiu przepisów drogowych, gdyż wszelkie ich łamanie, a zwłaszcza przekraczanie prędkości, jest karane.
Zapinanie pasów jest w Austrii obowiązkowe. Dzieci do lat 12 należy przewozić w fotelikach.
KOMUNIKACJA PUBLICZNA
Autobusy
Transport w Austrii jest bardzo dobrze rozwinięty. Po kraju kursuje około 2 tysięcy linii autobusowych, ponadto funkcjonuje około 200 linii międzynarodowych. Miejscowości wypoczynkowe mają swoje autobusy wycieczkowe, a w stolicach krajów związkowych możliwe jest zwiedzanie specjalnymi autobusami turystycznymi.
Koleje
Po Austrii można jeździć także koleją. Dzieci do 6 lat nie płacą za bilet, a tym w wieku 6-15 lat przysługuje zniżka 50%. Istniej możliwość wykupienia karnetu rodzinnego, który umożliwia bezpłatne przejazdy dzieciom do lat 15, a ich rodzicom zniżkę.
Na trasach Wiedeń-Villach, Wiedeń-Salzburg, Wiedeń-Bischofshofen, Wiedeń-Innsbruck, Wiedeń-Feldkirch, Wiedeń-Linz, Linz-Feldkirch, Graz-Innsbruck, Graz-Salzburg, Villach-Feldkirch, kursują pociągi przewożące samochody.
Lotniska
Lotniska międzynarodowe znajdują się w Wiedniu i w stolicach krajów związkowych
Kolejki górskie
W Austrii działa około 3300 kolejek górskich i wyciągów. Na lodowcach Kitzsteinhorn, Dachstein, Hintertux, Stubaier Gletscher, Rettenbach i Tiefenbach działają przez cały rok. Na Pitztaler Gletscher i Mölltaler Gletscher z krótką przerwą.
Żegluga pasażerska
Po Dunaju można pływać statkami pasażerskimi od kwietnia do końca października/
PIENIĄDZE, BANKI
Nie ma ograniczeń co do posiadanej ilości pieniędzy. Nawet w najmniejszych miejscowościach znajdują się banki i bankomaty. W wielu miejscach można płacić kartą płatniczą. Na prowincji zdarza się jednak, że sklepy honorują tylko gotówkę.
NAPIWKI
W hotelach i gospodach wliczona jest opłata za usługi (10,5-15%). Mimo to napiwki w wysokości około 5% wartości rachunku są mile widziane.
WAŻNE ADRESY I TELEFONY
Pomoc drogowa: tel. 120 lub 123
Policja: tel. 133
Pogotowie ratunkowe: tel. 144
Ambasada RP w Wiedniu
Hietzinger Hauptstraße 42c, A-1130 Wien;
P.O. Box 17.
tel. (00 43) 1 870-15-0 do 46 , całodobowy (00 43) 1 870 015 100
fax. (00 43) 1 870 15 222
e-mail: info@botschaftrp.atTen adres e-mail jest chroniony przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć
Konsulat RP w Graz
Joannenumring 18/3, A-8010 Graz
tel. (00 43) 316 33 82 51 00
fax. (00 43) 316 33 82 51 15
Konsulat RP w Innsbrucku
Technikerstrasse 1-3, A-6020 Innsbruck
tel. (00 43) 512 28 63 14 00
fax. (00 43) 512 29 34 61 20
Konsulat RP w Salzburgu
A-5020 Salzburg, Nonntaler Hauptstraße 1
tel. (00 43) 662 84 00 33, 662 84 00 34
fax. . (00 43) 662 84 00 33 14
Burgenland
Burgenland
najbardziej wysunięty na wschód i najmłodszy kraj związkowy Austrii
Stolica - Eisenstadt
Powierzchnia - 3.966 km²
Populacja - 277.569
Gęstość zaludnienia - 70/km²
GEOGRAFIA
Granice Burgenlandu nie zostały oparte na rzeźbie terenu, lecz na kryteriach ludnościowych, stąd land ma kształt długiego i wąskiego (najwęższe miejsce ma 5 km) pasa wzdłuż granicy węgiersko-austriackiej. Graniczy (na krótkim odcinku) ze Słowacją na północy, z Węgrami na wschodzie i ze Słowenią na południu. Od zachodu graniczy z dwoma innymi austriackimi krajami związkowymi: Dolną Austrią i Styrią.
Burgenland wyraźnie różni się od pozostałych landów Austrii pod względem ukształtowania powierzchni i krajobrazu. Jest to kraj nizinny, który pod względem geomorfologicznym stanowi zachodni kraniec Kotliny Panońskiej. Jest zatem bardziej podobny do środowiska geograficznego Węgier. Dominującą formacją roślinną jest step, z wieloma charakterystycznymi cechami, jak bezodpływowe jeziorka. Jest tu natomiast mało lasów, a wcale nie ma wysokich gór - są tylko pasma łagodnych wzgórz.
Burgenland zwykle dzieli się na trzy części: północną, środkową i południową, rozdzielone przez pasma wzgórz należące do przedgórza Alp - Góry Soprońskie i Guenser Gebirge. Północny Burgenland, rozciągający się od doliny Dunaju do okolic Jeziora Nezyderskiego, to najniżej położona, najbardziej równinna, najcieplejsza i najsuchsza część Austrii. Od reszty Austrii oddzielają go niskie Góry Litawskie. Na terenie Północnego Burgenlandu leży unikalne w skali europejskiej bezodpływowe Jezioro Nezyderskie. Na wschód od tego jeziora leży bardzo interesująca kraina małych jeziorek stepowych - Seewinkel. Środkowy Burgenland to kraina wyłącznie rolnicza, również oddzielona od reszty Austrii pasmami wzgórz. Jej naturalnym ośrodkiem jest Sopron, należący do Węgier, co tworzy pewne problemy komunikacyjne - niezbędne były umowy międzynarodowe o austriackim tranzycie kolejowym przez to miasto. Południowy Burgenland stanowi długi klin między Pogórzem Styryjskim a granicą Węgier - ta kraina ma większy udział lasów.
PODZIAŁ ADMINISTRACYJNY
2 miasta:
aRust: 20,01 km2, 1.696 mieszkańców,
Eisenstadt: 42,90 km2, 13.664 mieszkańców,
7 powiatów - licząc od północy:
Neusiedl am See - 1.038,65 km2, 51.730 mieszkańców, 27 gmin,
Eisenstadt-Umgebung - 453,14 km2, 38.752 mieszkańców, 23 gminy,
Mattersburg - 237,84 km2, 37.446 mieszkańców, 19 gmin,
Oberpullendorf - 701,49 km2, 38.096 mieszkańców, 28 gmin,
Oberwart - 732,62 km2, 53.365 mieszkańców, 96 gmin,
Güssing - 485,44 km2, 27.199 mieszkańców, 28 gmin,
Jennersdorf - 253,35 km2, 17.933 mieszkańców, 12 gmin
LUDNOŚĆ
Osadnictwo landu ma charakter zdecydowanie wiejski - są tylko dwa miasta (Rust i Eisenstadt). W północnym Burgenlandzie wsie mają charakter typowy dla Węgier - są duże i rzadko rozrzucone. W środkowej i południowej części landu wsie są małe, a w niektórych rejonach przeważa zabudowa rozrzucona.
Wśród ludności Burgenlandu około 10% (30-45 tysięcy) stanowią Chorwaci, a około 2% (5 tysięcy) Węgrzy. Stanowi to najwyższy odsetek mniejszości narodowych w landach Austrii. Najwyższy jest także odsetek ewangelików - 14%. Podczas wielkiego kryzysu gospodarczego około jedna czwarta ludności landu wyemigrowało do USA, głównie do Chicago. Burgenlandzka diaspora w USA liczy obecnie około 180 tysięcy ludzi.
GOSPODARKA
Burgenland nie tworzy jednorodnego obszaru gospodarczego. Poszczególne regiony są powiązane gospodarczo i komunikacyjnie z przyległymi większymi miastami pozostałych landów - z Wiedniem, z Wiener Neustadt, z Grazem. Przejawia się to zwłaszcza w dojazdach burgenlandczyków do pracy w zakładach przemysłowych tych miast. Burgenland jest bowiem pozbawiony większych zakładów przemysłowych - jest to kraj wysoko rozwiniętego, towarowego rolnictwa i towarzyszącego mu drobnego przemysłu spożywczego. Na wielką skalę prowadzone jest sadownictwo i winiarstwo. Produkcja zbóż i buraków cukrowych również jest wysoka, lecz napotyka trudności ze względu na rozdrobnienie gruntów rolnych - relikt prawa węgierskiego. Land nie ma znaczących złóż bogactw mineralnych. Północy Burgenland ma walory turystyczne (park narodowy wokół Jeziora Nezyderskiego), a południowy - rekreacyjne (uzdrowiska i wody mineralne).
Burgenland jest jednym z uboższych regionów Austrii, przeciętny dochód mieszkańca nie przekracza 75% średniej dla Unii Europejskiej (w granicach sprzed 2004).
HISTORIA
Na terenach, które obecnie wchodzą w skład Burgenlandu, osadnictwo ludzkie datuje się od epoki kamienia. W czasach rzymskich zamieszkiwały te tereny, wchodzące wówczas w skład prowincji Panonia, ludy celtyckie, które później uległy romanizacji. W VI i VII wieku nastąpił okres kolonizacji słowiańskiej. Następnie tereny te infiltrowali Węgrzy, zasiedlający Wielką Nizinę Węgierską. Od połowy X wieku, po ich klęsce w bitwie nad rzeką Lech, tereny te zaczęli zasiedlać Niemcy.
Około 1140 granica między Marchią Wschodnią (późniejszą Austrią) a Królestwem Węgier ustaliła się na rzece Litawie. Granica ta pozostawiała dzisiejszy Burgenland (wówczas znany jako "Niemieckie Węgry Zachodnie", niem. Wesyungarn, węg. Nyugatmagyarorszag) po stronie węgierskiej, mimo ze był on już wtedy w przeważającej mierze zasiedlony przez ludność niemiecką. Późne średniowiecze było na tych terenach okresem niemiecko-węgierskich konfliktów granicznych. W ich toku w 1459 Burgenland został włączony do Austrii. Jednak już w pokoju soprońskim (odenburskim) z 1462 król Węgier Maciej Korwin z powrotem przyłączył te ziemie do Węgier. Konflikt terytorialny utracił znaczenie po podboju Węgier przez Turków i objęciu tronu węgierskiego przez Habsburgów po bitwie pod Mohaczem w 1526. Do czasu wyzwolenia Węgier spod okupacji tureckiej w 1699 pograniczne ziemie dzisiejszego Burgenlandu były polem walk habsbursko-tureckich. Bezpośrednią władzę na tym terenie objęli wówczas Habsburgowie.
W 1626 wschodnie ziemie Burgenlandu dostały się pod władzę węgierskich rodów książęcych Esterhazy i Batthyany. W 1647 cesarz Ferdynand II przekazał pod władzę Węgrów pozostałą, zachodnią część Burgenlandu. W 1683 ziemie te zostały spustoszone przez Turków oblegających Wiedeń, a w latach 1703-1711 przez powstanie kuruców. Ziemie wyludnione wskutek tych wydarzeń zostały ponownie zasiedlone przez Chorwatów. W latach 1765 i 1766 doszło do buntów chłopskich. W czasach [wojny napoleońskie|wojen napoleońskich]] przez kraj kilkakrotnie przechodziły wojska francuskie. Podczas rewolucji na Węgrzech w latach 1848-1849 burgenlandzki książę Ludwik Batthyany został pierwszym premierem niepodległych Węgier. Działania zbrojne w okresie Wiosny Ludów ominęły ziemie Burgenlandu.
Po odrodzeniu Królestwa Węgier jako części monarchii austro-węgierskiej w 1867 Burgenland pozostał częścią Węgier. Podjęta przez władze węgierskie intensywna madziaryzacja, zwłaszcza ograniczanie oficjalnego użycia języków miejscowych, wywoływała konflikty narodowościowe. Do największych tarć doszło po wprowadzeniu przymusowej nauki języka węgierskiego w 1907. W tym okresie doszło do zróżnicowania się ludności na niemiecką (i chorwacką) we wsiach i węgierską w miastach (szczególnie w Sopronie).
Po rozpadzie Austro-Węgier w 1918 na terenie Niemieckich Węgier Zachodnich doszło do starć lokalnej ludności z węgierską żandarmerią. 10 listopada 1918 niemieccy i chorwaccy mieszkańcy regionu powołali we wsi Matterburg "Niemiecką Radę Ludową Węgier Zachodnich" (Deutsche Volksrat fur Westungarn). W następstwie tych lokalnych konfliktów kwestia przynależności tego regionu stała się przedmiotem konferencji pokojowych po zakończeniu I wojny światowej. Rozważano kilka możliwości załagodzenia sporu o Burgenland, między innymi - ze względu na spory odsetek ludności chorwackiej - możliwość utworzenia "słowiańskiego korytarza" łączącego Czechosłowację i Jugosławię. Plany te jednak zostały zarzucone i traktaty w Saint Germain i w Trianon w 1919 przyznały cały Burgenland Austrii. Datę przekazania regionu ustalono na 28 sierpnia 1921 i został on opuszczony przez administrację węgierską, lecz objęcie go przez władze austriackie okazało się niemożliwe ze względu na postawę miejscowej ludności. Przez około miesiąc zbrojni węgierscy ochotnicy utrzymywali na terenach Burgenlandu efemeryczne węgierskie państewko Lajtabansag ("Palatynat Litawski"). Dopiero mediacja Włoch pozwoliła na rozbrojenie ochotników 6 listopada 1921. Wskutek protestów węgierskich w mieście Sopron i otaczających je wsiach został przeprowadzony plebiscyt (14-16 grudnia 1921), w którym zwyciężyła opcja węgierska. W konsekwencji Rada Ambasadorów zdecydowała o pozostawieniu tego terenu przy Węgrzech.
Po wcieleniu do Austrii tereny Niemieckich Węgier Zachodnich po raz pierwszy zostały nazwane Burgenlandem. Nazwa pochodzi od określenia Vierbuergenland ("Kraj czterech zamków"). Pochodzi od niemieckich nazw czterech węgierskich komitatów, których części złożyły cię na ten kraj:
Pressburg (Pozsony),
Wieselburg (Moson),
Oedenburg (Sopron),
Eisenburg (Vas).
Burgenland stał się jednym z krajów związkowych nowo powstałej federacyjnej Republiki Austrii. Stolicą landu stało się miasto Bad Sauerbrunn. W 1925 przeniesiono ją do miasteczka Eisenstadt. Podczas okupacji hitlerowskiej land został zlikwidowny, a jego ziemie zostały włączone do okręgów Rzeszy Niederdonau i Steiermark. Po wojnie Burgenland znalazł się w sowieckiej strefie okupacyjnej. Lata te były okresem zastoju w rozwoju gospodarczym landu. Wojska sowieckie wycofały się w 1955, po podpisaniu traktatu pokojowego. Latem i jesienią 1956 burgenlandczycy z nadgranicznych miejscowości przyjęli tysiące uciekinierów po rewolucji na Węgrzech, w czym szczególnie zasłynęli mieszkańcy wsi Andau (słynny most w Andau). W 1957 granica została uszczelniona do granic obłędu (z urządzeniami alarmowymi, zasiekami i polami minowymi) i do 1989 pozostawała praktycznie martwa, stanowiąc część żelaznej kurtyny. Pola minowe usunięto w latach 1965-1971 na skutek licznych wypadków.
Górna Austria
kraj związkowy w zachodniej Austrii. Graniczy z Republiką Czeską i Niemcami.
Stolica - Linz
Powierzchnia - 11.980 km²
Populacja - 1.376.797
Gęstość zaludnienia - 116/km²
PODZIAŁ ADMINISTRACYJNY
3 miasta:
Linz - 96,10 km2, 188.118 mieszkańców [2005],
Steyr - 26,56 km2, 39.340 mieszkańców,
Wels - 45,92 km2, 56.478 mieszkańców,
15 powiatów:
Braunau am Inn - 1.040,38 km2, 95.189 mieszkańców, 46 gminy,
Eferding - 259,46 km2, 30.781 mieszkańców, 12 gmin
Freistadt - 993,86 km2, 64.008 mieszkańców, 27 gmin
+ Gmunden - 1.432,62 km2, 99.640 mieszkańców [2004], 20 gmin
Grieskirchen - 578,99 km2, 42.100 mieszkańców, 34 gminy
Kirchdorf an der Krems - 1.239,79 km2, 55.167 mieszkańców, 23 gminy
Linz-Land - 460,25 km2, 129.059 mieszkańców, 22 gminy
Perg - 611,86 km2, 63.955 mieszkańców, 26 gmin
Ried im Innkreis - 585,01 km2, 58.203 mieszkańców, 36 gmin,
Rohrbach - 827,95 km2, 57.909 mieszkańców, 42 gminy
Schärding - 618,49 km2, 56.996 mieszkańców, 30 gmin
Steyr-Land - 971,70 km2, 57.611 mieszkańców, 21 gmin
Urfahr-Umgebung - 649,33 km2, 77.742 mieszkańców, 27 gmin
Vöcklabruck - 1.084,26 km2, 126.599 mieszkańców, 52 gminy
Wels-Land - 457,66 km2, 63.004 mieszkańców, 24 gminy
łącznie 445 gmin.
TURYSTYKA
CUDA NATURY
Salzkammergut
Jest to bajeczna krajobrazowo kraina, w której znajduje się aż 76 jezior kuszących krystalicznie czystą wodą. Największe i najpiękniejsze spośród tutejszych jezior to: Attersee, Traunsee, Hallstätter See, Mondsee i Wolfgangsee.
W Boże Ciało na wodach tutejszych jezior odbywają się procesje na łodziach. O 9.00 rano wyruszają one spod kościołów na brzegu. Po wodach Traunsee niesie się wtedy odgłos dzwonów.
Salzkammergut zaprasza ponadto do najstarszej na świecie kopalni soli w Hallstatt. Dla osób zmotoryzowanych oraz dla rowerzystów został wytyczony szlak solny liczący 228 km. Jest to dawny trakt handlowy wiodący doliną rzeki Traun z Salzkammergut do Dunaju w regionie Mühlviertel.
Park narodowy Kalkalpen, czyli Alpy Wapienne
Klejnot natury w regionie Pyhrn-Eisenwurzen, na terenie masywów górskich Reichraminger Hintergebirge i Sengsengebirge.
Przetrwała tu flora i fauna, która w innych miejscach została już prawie wytępiona. Wystepują tu miedzy innymi: orzeł przedni, niedźwiedź brunatny, lis, głuszec, alpejska czarna salamandra.
Region Mühlviertel
Jest to obszar w północnej części Austrii. Raj dla miłośników jazdy konnej, rowerów i wycieczek pieszych. Tajemnicze granitowe skały i lasy oraz piękne zamki tworzą niepowtarzalny krajobraz.
Region Innviertel-Hausruckwald
Miejsce znane jako zbożowy spichlerz Górnej Austrii. Pielęgnowane są tu chłopskie tradycje, można tez spotkać wiele ciekawych przykładów drewnianej architektury.
Bogactwo tego regionu to lecznicze źródła i ożywcze wody mineralne.
Turystów i kuracjuszy zapraszają termy w miejscowościach Bad Schallerbach i Geinberg, gdzie znajdują się najgorętsze i najbogatsze źródła wody termalnej w Europie Środkowej.
Rezerwat Europejski Dolnego Innu
Spotkamy tu rzadkie gatunki ptaków.
PERŁY KULTURY
Hallstatt
Miasteczko leżące u podnóża gór, nad brzegiem Hallstätter See. „Hall” po celtycku oznacza sól. Stąd wzięła swoją nazwę miejscowość, w której znajduje się najstarsza na świecie kopalnia soli. Była ona czynna już 900 lat przed naszą erą! Pradawne dzieje tego regionu można poznać w miejscowym Muzeum Prehistorii.
Mondsee
Najstarszy w Górnej Austrii zespół klasztorny benedyktynów. Położony nad jeziorem. Obecnie znajduje się tu muzeum. Opactwo powstało w 748 roku, a gotycki kościół w 1487 roku. Miejscowa osobliwość to pozostałości budowli na palach wbijanych w dno jeziora.
Steyr
Miasto u zbiegu rzek Enns i Steyr. Produkowane są tu ciężarówki i maszyny.
Od prawieków rozwijała się tu obróbka żelaza.
Warte zwiedzenia są pełne przepychu kościoły, gotyckie kamienice i wąskie uliczki średniowiecznej starówki.
St. Florian
Opactwo augustianów założone w 1071 roku.
Pochowany tu został kompozytor Antony Bruckner. W sezonie, od 14 maja do 15 października, odbywają się tu koncerty na organach Brucknera. Melomani mogą cieszyć się tą ucztą codziennie (oprócz sobót) o 14.30.
Schärding
Miasto słynące z architektury barokowej. Jego ozdobą jest zabytkowy zespół staromiejski. Miasto ma wspaniałe tradycje handlowe.
Wels
Jedno z najstarszych miast w Austrii. Przez Rzymian nazywane było Ovilava.
Latem odbywają się tu festyny. Szczególnie godny polecenia jest średniowieczny jarmark.
Linz
Stolica Górnej Austrii.
Miasto szczycące się interesującą, pełną barokowych zabytków starówką oraz położonym nad Dunajem Bruckenerhaus – nowoczesnym centrum koncertowym, w którym odbywa się festiwal muzyki współczesnej „Ars Electronica”.
Linz to miasto ludzi młodych. Wieczorem i nocą tętni tu życie. Gości przyciąga także festiwal „Chodnikowy spektakl”, a także wystawy współczesnej sztuki i liczne koncerty.
Ze wzgórz przy drodze Freinberg-Höhenstrasse oraz z Pöstlingberg (można się tu dostać samochodem lub kolejką), roztacza się wspaniała panorama miasta.
Linz miło się zwiedza na piechotę. Spacer można zacząć na głównym placu staromiejskim z marmurową kolumną św. Trójcy i dalej podążać w kierunku Dunaju. Po drodze podziwia się ratusz i farę – starą katedrę (Alter Dom), a także ulice Elisabethstrasse i Herrenstrasse, na których znajdują się: Muzeum Krajowe, nowa katedra, Teatr Krajowy i gmach parlamentu krajowego.
Z bulwaru nad Dunajem można wrócić na starówkę i na Hauptplatz.
Salzburg
Salzburg
kraj związkowy w środkowej Austrii. Graniczy z Niemcami i Włochami. Stolicą landu jest Salzburg.
Stolica - Salzburg
Powierzchnia - 7.154 km²
Populacja - 515.327
Gęstość zaludnienia - 72/km²
PODZIAŁ ADMINISTRACYJNY
1 miasto:
Salzburg - 65,68 km2, 148.546 mieszkańców [2005],
5 powiatów:
Salzburg-Umgebung - 1.043,36 km2, 135.104 mieszkańców, 37 gmin,
Hallein - 668,31 km2, 54.282 mieszkańców, 13 gmin
Sankt Johann im Pongau - 1.755,37 km2, 77.872 mieszkańców, 25 gmin
Zell am See - 2.640,85 km2, 84.124 mieszkańców, 28 gmin
Tamsweg - 1.019,69 km2, 21.283 mieszkańców, 15 gmin
łącznie 119 gmin.
TURYSTYKA
Kraj Salzburski jest rejonem trzytysięczników. Jest ich tutaj aż 120. Turystów przyciąga tu ponad 7 tys. km szlaków do pieszych wędrówek i wspinaczek oraz prawie 2 tys. km tras rowerowych.
W Alpach można aktywnie spędzać czas na wiele sposobów. Szczęśliwi tu będą zarówno wielbiciele ostrej jazdy rowerem górskim, jak i amatorzy raftingu, canyoingu, paraglidingu. Oczywiście nie można pominąć także nart i deski snowboardowej. . Na lodowcu Kitzsteinhorn można zjeżdżać przez cały rok.
Ciekawe dla zwiedzających są także tradycyjne warsztaty rzemieślnicze, które przetrwały w tym regionie w wielu miejscach. Można w nich na przykład zobaczyć, jak starymi technikami są produkowane pasterskie Traby albo skórzane spodnie.
A już niewielkie huty produkujące szkło artystyczne to prawdziwy fenomen.
CUDA NATURY
Wysokie Taury
Najwyższe pasmo górskie Austrii. Utworzono tu Park Narodowy Hohe Tauern.
Narciarze licznie przybywają tu do tutejszych ośrodków zimowych. Europa Sportregion to jeden z nich. Znajduje się tu całoroczny teren zjazdowy na lodowcu Kitzsteinhorn (3203 m).
Latem Wysokie Taury również mają do zaoferowania wiele walorów. Można tu organizować wycieczki piesze i uprawiać wspinaczkę.
Nad Weißsee znajduje się nowoczesny hotel-schronisko Alpincenter Rudolfshütte ze sztuczną ścianą wspinaczkową w środku i skalistym urwiskiem poniżej schroniska.
Osobliwość przyrodnicza Wysokich Taurów to przepastne wąwozy – między innymi Liechtensteinklamm i Seisenberklamm.
Ponadto w masywie Großvenedigera (3666 m n.p.m.) znajdują się największe wodospady w Europie Środkowej – Krimmler Wasserfälle. Mierzą one aż 380 metrów wysokości.
Bad Gastein
Kurort z czasów cesarza Franciszka Józefa. Atrakcją tego miejsca są kąpiele w gorących, nasyconych radem wodach mineralnych oraz inhalacje ich oparami w sztolniach dawnych kopalni złota.
Tutejsze wody mają niepowtarzalny skład chemiczny i temperaturę.
Eisriesenwelt
Jedna z największych w świecie grot lodowych. Jej korytarze mają długość 47 kilometrów.
Miejsce to jest położone 6 km od Werfen.
Lamprechtshöhle
System jaskiniowy uznawany za najgłębszy na świecie. Różnica poziomów wynosi tu wynosi tu 1635 metrów, a korytarze mają w sumie 44 km długości.
Odkrycie tego miejsca było dziełem polskich speleologów.
Dla turystów została tu przygotowana 600-metrowa trasa prowadząca 65 metrów w głąb wstępnego korytarza.
Zbiorniki Wasserfallboden i Moserboden
Położone są one około 7 km od Kapron, w dolinie Kaprunertal, która wcina się głęboko miedzy stoki Kitzsteinhornu i Wiesbachhornu.
Można tu podziwiać fascynujący fragment szczytowo-pompowej elektrowni.
Spacer po zaporze jest możliwy od końca maja do połowy października.
PERŁY KULTURY
Altenmarkt
W miejscowym kościele znajduje się Czarna Madonna, gotycka figura Matki Boskiej.
Niedaleko zjazdu z autostrady A10, w niskim pawilonie, mieści się fabryka Atomica.
Hallein
Miasto Grubera ze średniowieczną starówką. Znajduje się tu kopalnia soli, Muzeum Celtyckie i stary browar Kaltenhausen, w którym produkuje się piwo Edelwiss.
Maria Alm Am Steineren Meer
Wioska, w której na tle alpejskich ścian wznosi się wieża gotyckiego kościoła. Jest on najwyższy w całym Kraju Salzburskim – ma 84 metry.
W miejscowym warsztacie wykonuje się długie pasterskie trąby, tzw. Alphorn.
Radstadt
Miasteczko to znajduje się nieco na uboczu. Zachowały się tu średniowieczne fragmenty architektury.
Znajdują się tu słynne warsztaty ceramiczne.
Radstadt jest tez znane z oryginalnych imprez letnich, takich jak na przykład festyn kwiatów, czy festyn knedli. Ten ostatni, czyli Rädstadter Knödelfest odbywa sie w lipcu. Na uliczkach starego miasta rozstawia sie wówczas 400 długich stołów, a miejscowe lokale serwują knedle, które należą do tradycyjnych alpejskich potraw. Zespoły folklorystyczne prezentują wtedy tradycyjne tańce i muzykę.
Salzburg
W skrócie można go określić jako miasto świątyń i muzyki. Tutejsza starówka jest wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.
Znajdują się tu wspaniałe zabytki takie jak twierdza Hohensalzburg, pałace Mirabell i Hellbrun ze słynnymi ogrodami wodnymi, kościół Św. Piotra należący do średniowiecznego opactwa benedyktyńskiego.
Piękną panoramę Salzburga można podziwiać ze wzgórza, na którym wznosi się twierdza Hohensalzburg.
Stare miasto Salzburga wciska się między skalne ściany wzgórza a koryto rzeki Salzach. Wśród widocznych na dole uliczek wyróżnia się wąska Getreidegasse. To na niej znajdują sie najstarsze kamienice oraz rodzinny dom Mozarta.
Nad dachami górują wieże świątyń i gmach opactwa św. Piotra. Zostało ono założone około 696 roku przez św. Ruperta i jest najstarszym opactwem w Austrii.
Na wzgórze można się dostać naziemną kolejką kursującą do twierdzy. Zjechać można z przeciwległego krańca wykutymi w skałach windami.
Salzburg przez cały rok przyciąga melomanów. Odbywają się tu renomowane festiwale. Największy z nich to Festiwal Salzburski.
Z miastem związany był Mozart, Haydn, a w pobliskim Hallein mieszkał i tworzył Franciszek Ksawery Gruber – twórca kolędy „Cicha noc”.
W Salzburgu godny uwagi jest także Teatr Marionetek.
Vorarlberg
Vorarlberg
najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii. Jako jedyny land austriacki należy (w części) do zlewiska Morza Północnego.
Stolica - Bregencja
Powierzchnia - 2.601 km²
Populacja - 372.791
Gęstość zaludnienia - 143/km²
GEOGRAFIA
Vorarlberg ma zwarty kształt, a jego granice są w większości oparte na rzeźbie terenu. Na północy land graniczy z Niemcami, na wschodzie z innym krajem związkowym Austrii - z Tyrolem, na południu ze Szwajcarią, na zachodzie - z Liechtensteinem i znów ze Szwajcarią.
Vorarlberg jest krajem górskim, w całości leży na obszarze Alp, a dokładniej - Alp Wschodnich. Północna granica landu biegnie przez Alpy Bawarskie. Na południe od nich leży pagórkowata wyżyna Lasu Bregenckiego. Południowa część kraju leży w Wysokich Alpach Wapiennych, których kulminację stanowi grupa górska Rätikon w Alpach Retyckich. W południowo-wschodnim zakątku kraju znajdują się pasma zaliczane do Alp Środkowych - Silvretta i Verwall.
Pod kątem fizykogeograficznym dzieli się Vorarlberg na trzy strefy krajobrazowe: nizinę nadreńską, Las Bregencki i Wysokie Alpy. Nizina nadreńska biegnie wzdłuż zachodniej granicy landu (i zarazem państwa), czyli wzdłuż granicznego Renu do Jeziora Bodeńskiego. W tym regionie skupia się osadnictwo (3/4 ludności), przemysł i rolnictwo. Las Bregencki zajmuje północną połowę kraju. Jest to kraina lasów i hal, rozproszonych wiosek, hodowli i mleczarstwa. Wysokie Alpy zajmują południowe i wschodnie obrzeże kraju. Stanowią, oczywiście, atrakcję turystyczną, natomiast gospodarczo użytkowane są tylko doliny. Największą z nich jest dolina rzeki Ill, biegnąca wzdłuż północnych stoków gór Rätikon, w której skupia się osadnictwo tego obszaru. Dolina ta w dolnym biegu Ill nosi nazwę Walgau, w górnym - Montafon. W okolicy miasta Bludenz z doliny tej odgałęzia się atrakcyjna turystycznie dolina Klostertal.
PODZIAŁ ADMINISTRACYJNY
4 powiaty:
Bregencja - 863,33 km2, 122.886 mieszkańców, 40 gmin, w tym miasto Bregencja - stolica landu,
Dornbirn - 172,37 km2, 75.901 mieszkańców, 3 gminy, w tym miasta Dornbirn i Hohenems,
Feldkirch - 278,26 km2, 93.600 mieszkańców, 24 gminy, w tym miasto Feldkirch,
Bludenz - 1.287,52 km2, 60.471 mieszkańców, 29 gmin, w tym miasto Bludenz
łącznie 96 gmin
LUDNOŚĆ
Do zamieszkania nadaje się tylko około 30% terenów Vorarlbergu - reszta to tereny wysokogórskie. Osadnictwo koncentruje się w dolinach Renu i Ill oraz w ujściu Renu do Jeziora Bodeńskiego - w tym pasie leżą wszystkie miasta, tworzące w praktyce jedną aglomerację. Wielu mieszkańców przygranicznych rejonów kraju pracuje za granicą - w Niemczech albo w Szwajcarii.
Ludność Vorarlbergu jest czysto niemiecka. Osadnictwo niemieckie doprowadziło również do germanizacji Retoromanów, mieszkających dawniej w południowej części kraju (w dolinie Montafon). Lokalna specyfiką jest to, ze dialekt używany w Vorarlbergu należy do grupy dialektów alemańskich, a nie bawarsko-austriackich, jak w całej pozostałej Austrii.
GOSPODARKA
W gospodarce Vorarlbergu dominuje turystyka - obiektem zainteresowania są, oczywiście, Wysokie Alpy. Ruch turystyczny skupia się więc we wschodniej części kraju - największym ośrodkiem jest gmina Mittelberg nad granicą z Niemcami. Ze względu na peryferyjne położenie kraju w stosunku do reszty Austrii dominują turyści zagraniczni, przede wszystkim Niemcy. Vorarlberg jest jednak również regionem przemysłowym. Największy udział w produkcji ma przemysł odzieżowy i włókienniczy. Działa sporo elektrowni wodnych, produkujących energię na miejscowe potrzeby i na eksport. Rolnictwo, ze względu na ukształtowanie terenu, ma znaczenie marginalne i polega głównie na hodowli bydła. Specjalnością kraju jest wyrób serów.
Vorarlberg, podobnie jak Tyrol, jest krajem tranzytowym dla ruchu pasażerskiego i towarowego między północą a południem Europy. Tranzytowa linia kolejowa i autostrada biegną doliną Renu na odcinku od Feldkirch do Bregencji. Tą samą trasą biegnie rurociąg Central Europe Line z Genui do Ingolstadt. Paradoksalnie, ze względu na barierę w postaci pasma Arlberg na granicy z Tyrolem, Vorarlberg jest znacznie trudniej dostępny od strony pozostałej części Austrii, niż od strony Niemiec i Szwajcarii.
HISTORIA
W starożytności tereny obecnego Vorarlbergu zamieszkiwała ludność celtycka i iliryjska. Na przełomie er tereny te opanowali Rzymianie, który włączyli je do prowincji Recja (Raetia). Dzisiejsza Bregencja, ówczesne Brigantium, była jednym z ważniejszych miast tej prowincji. Od II wieku datowały się najazdy plemion germańskich, które w początkach średniowiecza przeobraziły się w masową wędrówkę ludów. Na terenie Vorarlbergu najtrwalsze okazało się osadnictwo alemańskie.
Jako część Alemanii tereny dzisiejszego Vorarlbergu weszły w skład państwa frankijskiego, a następnie - zachodniofrankijskiego. Potem stanowiły część Rzeszy Niemieckiej, rozdzieloną na liczne drobne włości feudalne pod rządami różnych rodów hrabiowskich. W okresie między połową XIV wieku a początkiem XVI wieku tereny Vorarlbergu zostały stopniowo opanowane przez Habsburgów, wchodząc w skład tak zwanej Austrii Przedniej. Kilka pozostałych hrabstw przeszło w ręce Habsburgów w XVIII wieku, ostatnie - w 1804.
Pod władzą Habsburgów ziemie Vorarlbergu od XVII wieku stanowiły odrębne landwójtostwo, podlegające zarządowi dóbr w Tyrolu (z siedzibą w Innsbrucku), jedynie w latach 1752-1782 podlegało zarządowi Zachodniej Austrii z siedzibą we Fryburgu Bryzgowijskim.
W 1805 napoleońska Francja wymusiła przyłączenie Vorarlbergu wraz z Tyrolem do Królestwa Bawarii. W granice Austrii oba kraje wróciły po kongresie wiedeńskim w 1814. Od tego czasu kraj, już jako oddzielna jednostka polityczno-administracyjna, wchodził w skład Cesarstwa Austrii, a od 1867 - Austro-Węgier.
Po rozpadzie monarchii habsburskiej Vorarlberg ogłosił niepodległość jako Republika Vorarlbergu, jednak ruch secesjonistyczny został zdławiony przez sprzymierzonych. W 1919 miało miejsce referendum na temat przyłączenia Vorarlbergu jako kantonu do Szwajcarii, jednak kraj pozostał w Republice Austrii jako jeden z jej krajów związkowych. Podczas okupacji hitlerowskiej kraj połączono z Tyrolem w Reichsgau Tirol-Vorarlberg. Po II wojnie światowej kraj znalazł się w strefie okupacyjnej Francji.